Discover PlayDecide. Download games, prepare, play. GET STARTED

Badania mózgu – “wzmacniacze mózgu”

Choose your language

PlayDecide games may be available in multiple languages

Play the game

Download, prepare, discuss & collect results.

SIGN INRegister

Jest bardzo możliwe, iż preparaty farmakologiczne stworzone z myślą o leczeniu chorób mogłyby wzmacniać nasze naturalne zdolności.

Author / translator Andrea Bandelli

Jest bardzo możliwe, iż preparaty farmakologiczne stworzone z myślą o leczeniu chorób mogłyby wzmacniać nasze naturalne zdolności.
Na przykład lekarstwa stosowane do leczenia choroby Alzheimera mogłyby równie dobrze usprawniać funkcjonowanie normalnej pamięci. Lekarstwa stymulujące, używane obecnie do leczenia dzieci z ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzenia uwagi) zwiększają też poziom koncentracji zdrowych osób. W podobny sposób można by poprawiać czyjś stan emocjonalny. Nowa generacja leków antydepresyjnych działa również na ludzi, którzy nie cierpią na to schorzenie, zmniejszając poziom napięcia wywołany codziennymi troskami, podnosząc ich samoocenę i pewność siebie oraz nastrajając ich bardziej optymistycznie do życia.
Zamiast zastosowania terapeutycznego, leki te mogłyby być włączone do codziennej diety jako prozdrowotne suplementy, poprawiające kondycję naszego mózgu i psychiki. Czy mimo łatwości wyobrażenia sobie takiej sytuacji, jest ona nieunikniona? Czy możemy, czy wręcz powinniśmy temu zapobiec?
Pytanie będzie tym bardziej aktualne, jeśli okaże się, że leki te są całkowicie bezpieczne i nie powodują żadnych skutków ubocznych. Co byłoby złego w poprawianiu swojej koncentracji, inteligencji, pamięci? Albo nawet kreatywności, empatii czy towarzyskości? Już dzisiaj posiłkujemy się filiżanką kawy, papierosami czy lampką Chardonnay. Czy nie robimy tego właśnie ze względu na działanie kofeiny, nikotyny czy alkoholu na nasz mózg? A czy pigułka różni się czymś od małej czarnej?

Created 10 February 2010
Last edited 28 June 2018
Topics Ethics, Health, Science
Original English

Policy positions

Policy position 1

Dostęp do “wzmacniaczy mózgu” powinien podlegać ścisłemu nadzorowi lekarskiemu, tj. powinny być wydawane jedynie na receptę specjalisty.

Policy position 2

“Wzmacniacze mózgu” nie powinny być powszechnie dostępne, ale równocześnie powinno się podjąć szerokie badania (próby kliniczne, użycie w wojsku itp.) dotyczące konsekwencji – społecznych i zdrowotnych - ich długoterminowego stosowania.

Policy position 3

Jest moralnie niedopuszczalne by używać podobnych środków farmaceutycznych do usprawniania naturalnych zdolności. Z tego powodu środki te powinny być stosowane jedynie w celach terapeutycznych, do leczenia chorób, schorzeń i upośledzeń.

Policy position 4

Jeśli wiarygodne badania wykażą brak jakichkolwiek negatywnych skutków ubocznych leków, nie powinno się wprowadzać żadnych poważniejszych ograniczeń ani środków kontroli nad dostępnością “wzmacniaczy mózgu” – podobnie jak to jest w przypadku tytoniu i alkoholu. Niech prawa rynku decydują o ich losie.

Story cards

Thumbnail

Odsiaduję wyrok dożywocia w teksańskim więzieniu; zostałem skazany w 1981 r. za morderstwo. Choć jestem niewinny, od ponad 20 lat nie udało się znaleźć żadnych dowodów przemawiających na moją korzyść. W ubiegłym roku poddano mnie badaniu, które bywa nazywane „mózgowymi odciskami palców”. Nałożono mi na głowę naszpikowany elektrodami hełm i pokazywano zdjęcia przedstawiające sceny zbrodni na zmianę z takimi zupełnie neutralnymi. Powiedziano mi, że nawet gdybym próbował ukryć swoje reakcje, maszyna pokazałaby, że jakiś widok obudził wspomnienia i był wcześniej zarejestrowany przez mózg. Oczywiście okazało się, ze nic takiego w nim nie ma, że nigdy nie widziałem podobnych scen. Mam nadzieję, że to koniec mojego dramatu.

Historia Kevina
Thumbnail

Od ponad ośmiu lat cierpię na chorobę Parkinsona, moje ręce i nogi drżą, trzęsą się i dygocą. Od jakiegoś czasu moje leki nie są już tak skutecznie jak kiedyś i tracę jakąkolwiek kontrolę nad moimi rękami i nogami. Lekarz powiedział mi, że lek „osiągnął już swoją granicę” i zaproponował mi inną metodę leczenia – głęboką stymulację mózgu. Powiedział, że można by mi wszczepić do mózgu elektrodę, która wyregulowałaby pracę komórek nerwowych i zniosła objawy. Mogłabym dowolnie sterować implantem, dzięki włącznikowi podobnemu do rozrusznika serca.
Szanse na powodzenie zabiegu są wysokie. Ale czy nie stałabym się jakimś robotem?

Historia Oliwii
Thumbnail

Mam 63 lata. Ostatnio zauważyłam, ze moja pamięć zaczyna szwankować. Badanie wykazało, że cierpię na MCI – łagodne upośledzenie poznawcze, które określa się jako wstęp do demencji. W ciągu pięciu lat najprawdopodobniej zachoruję na Alzheimera, choć nie jest to do końca pewne. Lekarz zapisał mi lekarstwo, które ma spowolnić pogarszanie się mojego stanu, ale jednak nie zatrzyma tego procesu. Bardzo pragnę tego leku, bo wizja demencji i choroby przeraża zarówno mnie, jak i rodzinę. Jest jedno "ale" - lek jest bardzo drogi i nie wiem, jak długo będzie on mi refundowany.

Historia Róży
Thumbnail

Cześć! Mam 43 lata, jestem matką 3 dzieci i na co dzień zajmuję się domem. Od kilku lat choruję na depresję. Lekarz przepisał mi leki antydepresyjne, które pomagają mi dostrzegać jasną stronę życia. Nawet nie potrafię sobie wyobrazić, jaką osobą byłabym bez tych środków. Kim tak naprawdę jestem? Czy lek pomaga mi odnaleźć drogę do mojego prawdziwego ja, mojej prawdziwej osobowości? A może czyni ze mnie kogoś zupełnie innego, zawsze radosnego i uśmiechniętego…ale jednak obcego mi samej?

Historia Zuzanny
Thumbnail

Trzy lata temu zeznawałem na korzyść Lee (wtedy miał 17 lat), który został oskarżony o usiłowanie zabójstwa 15 letniego dzieciaka. Powiedziałem sądowi, iż w moim przekonaniu Lee nie miał żadnej kontroli nad swoim zachowaniem, ponieważ dorastał w domu pełnym agresji i złości. Za pomocą technik obrazowania mózgu wykazano, że płaty czołowe mózgu Lee miały zdecydowanie mniej istoty szarej niż to jest u normalnych ludzi. To mogło wyjaśniać niekontrolowane zachowania i pomogło przekonać ławę przysięgłych, by zmienili klasyfikację czynu Lee z usiłowania zabójstwa na napaść z bronią w ręku, za co grozi mniejszy wymiar kary.

Historia dr Andersona
Thumbnail

Jestem nauczycielką w liceum. Ponad 1/3 chłopów w moich klasach przyjmuje regularnie Ritalin, choć większość z nich wcale nie ma ADHD, czyli schorzenia, do leczenia którego wykorzystuje się wspomniane lekarstwo. Coraz więcej zamożnych rodziców podaje Ritalin swoim dzieciom, żeby mogły się łatwiej uczyć i lepiej koncentrować na nauce. Zastanawiam się, czy nadejdą takie czasy, gdy razem z pracą egzaminacyjną będziemy prosić uczniów o próbki moczu do analizy, by wykazać, czy ich wyniki to efekt leków czy wiedzy i umiejętności?

Historia Małgorzaty
Thumbnail

John i ja właśnie zostaliśmy po raz pierwszy rodzicami, nasz wspaniały synek ma na imię Oliver. Teraz muszę powrócić do swojej pracy dziennikarza piszącego na zlecenie różnych redakcji. Serce mi pęka na myśl o zostawianiu Oliviera na cały dzień w żłobku. Wychowawczynie są tam naprawdę to profesjonalistkami, ale czytałam gdzieś, że dziecko umieszczone w żłobku jest bardziej narażone na to, że w dorosłym życiu zostanie przestępcą. Z drugiej strony, jeśli zdecydowałabym się na zatrzymanie Olivera w domu, zapewne oglądałby cały dzień telewizję albo wideo, a wyczytałam, że to także szkodzi dziecku.

Historia Sybil
Thumbnail

Mój syn Kevin miał kilka lat temu wypadek na motorze. Miał wtedy 22 lata i zapadł w śpiączkę, określaną jako „stan wegetatywny”. Kora jego mózgu jest martwa, więc Kevin nigdy nie będzie w stanie myśleć czy czuć. Jedyną częścią mózgu, jaka nadal jest aktywna jest „zwierzęcy mózg”, który umożliwia bicie serca czy oddychanie. Nie ma żadnych szans, że syn odzyska świadomość. Więc jaki to wszystko ma sens? Czasem czuję, że Kevin nadal żyje, czasem, że jest zupełnie martwy, a czasem – że już nie mam pojęcia, na czym polega różnica.

Historia Barbary

INFO CARDSISSUE CARDS

Regulacje dotyczące technologii

Czy powinno się zezwolić na wykorzystywanie technik obrazowania mózgu (np. tomografii komputerowej) w celach innych niż diagnoza medyczna? Kto powinien być dopuszczony do ich używania?

Elektrody i pigułki

Czy umieszczenie elektrody stymulującej w moim mózgu różni się czymś od przyjmowania pigułek?

Ludzka wolność i godność

Czy nakazane przez sąd farmakologiczne leczenie zachowań agresywnych bądź dewiacji seksualnych nie narusza ludzkiej wolności osobistej I godności? A co w przypadku, gdy leczenie polega na wszczepieniu elektrod do mózgu?

Wzmacnianie siebie

Którą z poniższych cech wzmocniłbym u siebie, gdyby można to osiągnąć za pomocą sztucznych metod (np. leków, elektrod, TMS):
• Pamięć?
• Inteligencja?
• Nastrój?
Czy którąś z metod uznajesz za bardziej akceptowalną od innych?

Leki i społeczeństwo

Czy usprawnianie czynności mózgu miałoby jakieś skutki społeczne? Czy jakieś grupy społeczne mogłyby zyskać przewagą nad innymi dzięki korzystaniu ze "wzmacniaczy” mózgu?

Leki dla tych u władzy

Czy powinniśmy nakłaniać prezydentów, premierów i inne osoby, których decyzje wpływają na losy świata, by zażywali farmakologiczne “wzmacniacze” mózgu?

Wpływanie na ewolucję

Czy zmienimy bieg ewolucji człowieka przez sztuczne zmienianie ludzkiego mózgu?

Ocena ryzyka

Czy jesteśmy w stanie przewidzieć długofalowe efekty oraz ryzyko przyjmowania leków psychoaktywnych, zwłaszcza przez ludzi, którzy zaczynają je zażywać w bardzo młodym wieku i biorą je przez wiele lat?

Nadzór nad stosowaniem leków

“W chwili, gdy dany lek zostanie uznany za bezpieczny I zaakceptowany przez służby medyczne, ludzie zaczynają używać go do zupełnie innych celów”

Czy będziemy zmuszani do poprawienia mózgu?

Istnieje ryzyko, że pracodawcy i szkoły, chcąc mieć wydajniejszych pracowników i uczniów, będą zmuszały ich do poprawiania sprawności mózgów, To niedopuszczalne.

Działanie leków

Czy po wzięciu tabletki wpływającej na mój mózg nadal jestem sobą?

Leki czy psychoterapia?

Czy depresja powinna być leczona farmakologicznie, czy przez sesje z psychoterapeutą?

Gdzie kryje się lekarstwo?

Czy jeśli problem znajduje się w mózgu, jedyne lekarstwo nie kryje się także właśnie tam?

Wyznaczając granicę

Czy możemy wyznaczyć jasną granicę między “zdrowiem” a “chorobą”, gdy mowa o zaburzeniach nastroju?

Jakiego typu chorobą jest depresja?

Czy depresja jest chorobą jednostki, czy też chorobą społeczeństwa?

Ukrywanie problemu

Czy z używaniem leków psychoaktywnych nie wiąże się ryzyko „maskowania” poważnych problemów społecznych?

Stosunek społeczeństwa

Jak duża różnorodność zachowań człowieka jest akceptowana przez społeczeństwo?

Leki budzą niepokój

Większość z nas chętnie przeszłaby przez życie radośnie i bez żadnych problemów, koncentrując się na błyskotliwej karierze i oddając się co noc miłosnym uniesieniom. Mimo to większość czuje niepokój na myśl, ze miałaby to uzyskać za pomocą leków. Dlaczego?

Kto tu rządzi?

“Kto definiuje, co jest normalnym zachowaniem, a co zaburzeniem zachowania? Kto powinien kontrolować leczenie?"

Na krawędzi

“Czy przyjmowanie leków w celu uzyskania przewagi nad innymi jest etyczne?”

Usprawnianie mózgu i zasady fair-play

“Edukacja wzmacnia nasz intelekt, i mimo iż dostęp do niej jest bardzo nierównomierny, społeczeństwo nie ma nic przeciw edukacji. Z kolei „wzmacniacze” farmakologiczne byłoby o wiele łatwiej dystrybuować i zapewnić dostęp do nich większej ilości ludzi”

Leki, aby zdać egzamin

Jeśli w aptekach pojawiłyby się “wzmacniacze mózgu”, jakie byłyby tego konsekwencje dla ludzi podchodzących do egzaminów?

Kawa i inne stymulanty

Czy zażycie wzmagającej wydolność mózgu tabletki przed egzaminem różni się czymś od wypicia kubka mocnej kawy przed nocą spędzoną nad podręcznikiem?

Poszerzając kompetencje sądu

Sądy mogą już nakazywać przymusowe leczenie kryminalistów. Czy istnieje ryzyko, że podobne decyzje będą wydawane częściej, wobec każdego, kto zostanie uznany przez społeczeństwo za „odbiegającego od normy”?

Ewoluujący mózg

20 lat temu uważano, że po okresie niemowlęctwa mózg nie podlega już żadnym zmianom, poza utratą komórek nerwowych wraz ze starzeniem się. Dziś wiemy, że mózg ulega ciągłej przebudowie I reorganizacji na skutek uczenia się I adaptacji do nowych warunków otoczenia.

Czym jest świadomość?

Naukowcy mówią, iż zanim staniemy się świadomi wykonywania jakiejś czynności, mózg już dawno ją wykonał. To oznacza, że to mózg, a nie nasza świadomość kontroluje naszymi czynami – ta ostatnia jedynie wyjaśnia czyny mózgowi.

Związki między budową mózgu, a zachowaniem

Poszukując związków między zachowaniem, a budową lub biologią mózgu, naukowcy wykazali, że 21 osób cechujących się “aspołecznym zachowaniem” miało o 11% mniejszy pewien fragment mózgu.

Modele zwierzęce

Badając zachowania takie jak np. agresja, uzależnienie czy rodzicielstwo u zwierząt, naukowcy odkryli, że można je modyfikować za pomocą leków. Niektóre z tych badań zostały już powielone na ludziach.

Odporność na leki

Ludzie cierpiący na chorobę Parkinsona nie mogą w pełni kontrolować swoich ruchów. Jest to spowodowane stop-niowym obumieraniem komórek nerwowych w części mózgu odpowiadają-cej za ruch. Dostępne są leki na parkinsona, jednak wielu chorych z czasem uodparnia się na ich działanie.

Leczenie zaburzeń

Wszczepiane do mózgu stymulatory elektryczne są stosowane przy leczeniu choroby Parkinsona i innych powodujących utratę kontroli nad ruchami. Obecnie trwają próby nad stosowaniem podobnych stymulatorów do leczenia zaburzeń psychia-trycznych, np. depresji czy nerwicy natręctw

Leczenie komórkami macierzystymi

Choroba Parkinsona jest dobrym “kandydatem” do zastosowania terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych, gdyż obszar zniszczenia mózgu jest mały i łatwy do zlokalizowania, Zastąpienie uszkodzonych komórek nowymi mogłoby przynieść poprawę, a nawet wyleczyć pacjenta.

Lobotomia czołowa

W latach 1930-1950 chorzy na schizofrenię byli leczeni przez usuwanie czołowych (przednich) płatów mózgu, co na zawsze zmieniało ich osobowość. Nowoczesne stymulatory domózgowe mogą działać na mózg bardziej wybiórczo, a ich skutki są odwracalne.

Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS)

Wydaje się, że za pomocą TMS można poprawić pamięć, ułatwiać rozwiązywanie zadań logicznych, niwelować skutki zmęczenia oraz uczyć nowych umiejętności.

Tendencja do "umedyczniania"

Czy nadając nie-medycznym stanom zdrowia medyczne lub psychologiczne etykietki zachęcamy do leczenia ich za pomocą leków?

Leki-wzmacniacze

Leczenie farmakologiczne może uczynić ludzi “lepszymi niż normalnie”. Na rynku już dostępne są leki-wzmacniacze, które poprawiają nasz nastrój, pamięć, intelekt oraz podstawowe czynności życiowe, jak np. sen, apetyt czy seks.

Nowe leki antydepresyjne

Są o wiele bezpieczniejsze niż te stosowane wcześniej to skutkuje ich szerszym zastosowaniem w terapii. Można zaobserwować pewien trend to stosowania ich jako “polepszaczy humorów” przez zdrowych ludzi, którzy chcą się czuć “lepiej niż dobrze”.

Leczenie bez objawów

Depresja może przychodzić i odchodzić, a kolejne epizody mogą rozdzielać całe lata. Pacjenci są dzisiaj zwykle poddawani leczeniu lekami antydepresyjnymi nowej generacji na przestrzeni wielu lat, nawet, gdy w danym momencie nie stwierdza się u nich objawów choroby.

Fikcja zmienia się w fakty

W powieści Aldousa Huxley'a “Nowy wspaniały świat” z 1930 r., lek o nazwie Soma pomaga wyzbyć się bohaterom jakiegokolwiek uczucia bólu. Dzisiaj mamy do dyspozycji cały wachlarz podobnych leków – zarówno na receptę specjalisty, jak i bez niej.

Epidemia depresji

Światowa organizacja Zdrowia (WHO) uznała depresję za jedną z najgroźniejszych chorób XXI wieku. Zaburzenia psychiczne są jedną z głównych przyczyn schorzeń i niepełnosprawności mieszkańców Europy i innych kontynentów.

Leki bez recepty

Wiele leków działających na nasz mózg jest zażywanych nie tylko w przypadku choroby. Niektórzy ludzie przyjmujący leki przeciwlękowe mogą w rzeczywistości wcale nie cierpieć na zaburzenia lękowe.

"Leki na uczenie się"

Wykazano, że Ritalin i podobne leki psychostymulujące podnoszą czujność, poprawiają refleks, ułatwiają rozwiązywanie zadań problemowych i planowanie. Wydaje się, że jest to najpopularniejsza używka na amerykańskich campusach uniwersyteckich.

Leki wzmacniające pamięć

Wielu producentów leków przeznacza dziś ogromne sumy na badania dotyczące leków poprawiających pamięć. Obecnie wartość rynku suplementów diety poprawiających pamięć ocenia się na miliardy dolarów, mimo braku jednoznacznych dowodów na ich skuteczność.

Źołnierska siła

Leki służące do leczenia zaburzeń snu mogą wydłużać okres czuwania do kilku dni. Lekarze wojskowi badają obecnie, jak wpływają one na organizm zdrowych ludzi.

Eksperymenty wojskowe

Wojsko wydaje ok. 20 mln dolarów na poszukiwania środków farmakologicznych, które zapobiegałyby zmęczeniu oraz umożliwiałyby sprawne, czujne funkcjonowanie żołnierza nawet po 7 nieprzespanych nocach.

Superczłowiek

Amerykańska armia sugeruje, że ludzie powinni być udoskonalani. Wiele wojskowych projektów badawczych ma na celu uczynienie żołnierza mądrzejszym, odważniejszym, dzielniejszym, silniejszym – jednym słowem, superczłowiekiem.

Ryzykowne „wzmacniacze” pamięci

Długotrwałe, codzienne wzmacnianie pamięci przez całe życie wcale nie musi być dobrym pomysłem. Może to prowadzić do efektów ubocznych, np. zaśmiecania sobie głowy zbyt wieloma błahymi informacjami, których po prostu nie da się zapomnieć.

Legalnie

Wiele leków usprawniających działanie naszego mózgu zostało pierwotnie stworzonych do leczenia określonych chorób. Jednak, gdy stwierdzono, że nie powodują one efektów ubocznych, weszły do powszechniejszego użytku.

Media

Nie wiemy, w jaki sposób zalew informacji ze środków masowego przekazu wpływa na rozwijający się mózg. Uważa się, ze wpływ mediów może być o wiele poważniejszy, a nawet groźniejszy, niż wpływ leków.

Register to download vote results of this PlayDecide game.Register