Discover PlayDecide. Download games, prepare, play. GET STARTED

Stamcellen

Choose your language

PlayDecide games may be available in multiple languages

Play the game

Download, prepare, discuss & collect results.

SIGN INRegister

Stamcellen zijn de voornaamste cellen van een menselijk lichaam en ze kunnen één of twee dingen doen. Ze kunnen zichzelf eenvoudig kopiëren, of ze kunnen andere soorten cellen produceren. Het heel vroege embryo heeft stamcellen die zich langzaam specialiseren om alle cellen van het lichaam te produceren.

Author / translator

Introductie

Stamcellen zijn de voornaamste cellen van een menselijk lichaam en ze kunnen één of twee dingen doen. Ze kunnen zichzelf eenvoudig kopiëren, of ze kunnen andere soorten cellen produceren. Het heel vroege embryo heeft stamcellen die zich langzaam specialiseren om alle cellen van het lichaam te produceren.

Het medische belang van stamcellen

Stamcellen uit embryo's worden niet direct in een volwassen lichaam geïnjecteerd omdat het risico bestaat dat ze zich gaan kopiëren en kanker vormen. Ze kunnen wel onder speciale condities in een laboratorium veranderd worden in (in principe) elk type cel van het menselijk lichaam. Dit levert een bruikbare bron van cellen op die gebruikt kunnen worden om cellen te vervangen die normaal gesproken niet vervangen kunnen worden als ze eenmaal beschadigd zijn, zoals hart- en zenuwcellen. Neem bijvoorbeeld een patiënt met letsel aan het ruggenmerg. Stamcellen kunnen dit verhelpen als zenuwcellen in het ruggenmerg geïnjecteerd zouden worden. Zenuwcellen zouden ook de ziekte van Parkinson kunnen vertragen of zelfs stoppen. Cellen van de pancreas zouden diabetes onder controle kunnen houden, enzovoort. Het is duidelijk dat de potentie enorm is, maar in dit vroege stadium van onderzoek is het moeilijk om te weten hoeveel van deze verwachtingen ook werkelijk uitvoerbare behandelingen worden. Het gebruik van embryo's op deze manier is nog erg controversieel.

Created 8 September 2010
Last edited 28 June 2018
Topics Ethics, Health, Science
Original English

Policy positions

Policy position 1

Stamcelonderzoek mag alleen gedaan worden met volwassen stamcellen of stamcellen uit de navelstreng.

Policy position 2

Net als volwassen stamcellen en stamcellen uit de navelstreng, kan stamcelonderzoek ook verricht worden op het 'overschot' aan embryo's jonger dan 14 dagen die anders toch vernietigd zouden worden.

Policy position 3

Net als punt 2 met het feit dat stamcelonderzoek gedaan kan worden op embryo's die speciaal voor dit doel via IVF gemaakt zijn.

Policy position 4

Net als punt 3, met het feit dat embryo's gekloond kunnen worden voor stamcelonderzoek.

Story cards

Thumbnail

Anna Fitzgerald is een wetenschapper die werkt met geïnduceerde pluripotente stamcellen. Ze is optimistisch over de mogelijkheden om cellen te herprogrammeren en vindt dat stamceltherapieën heel belangrijk zijn als een manier om de onderliggende oorzaken van vele ernstige aandoeningen te behandelen. Ze weet echter dat dergelijke behandelingen nog ver weg zijn en vindt dat we niet overhaast moeten beginnen met klinische tests. Ze is ook bezorgd dat er veel resources nodig zullen zijn om behandelingen voor veel mensen op een rendabele manier beschikbaar te maken. Ze wil dat haar onderzoek voordelen biedt voor iedereen en niet slechts een kleine groep van rijke patiënten die zich specialistische behandeling kunnen veroorloven.

Anna Fitzgerald
Thumbnail

Mevoruw Liz Hopeful is vijf jaar getrouwd. Ze wil heel graag kinderen, maar het is nog niet gelukt. Daarom zijn zij en haar man begonnen met een IVF behandeling. De eerste cyclus van behandelen mislukte, maar ze hebben nog zes embryo’s ingevroren liggen. Ze hebben allemaal een naam. Op een van de formulieren stond de vraag of ze sommige van de embryo’s wilden doneren voor stamcelonderzoek. Liz rilt bij het idee dat er met embryo’s geëxperimenteerd wordt.

Mevrouw Liz Hopeful
Thumbnail

Pater O’Reilly is een katholieke priester. Hij ziet heel veel leed in de wereld en in zijn eigen land en hij is hier zeer mee begaan. Maar getrouw aan zijn katholieke geloof, gelooft hij dat een menselijk embryo een heilig leven is vanaf de conceptie. Maar getrouw aan een stroming binnen zijn katholieke geloof, gelooft hij dat een menselijk embryo een heilig leven is vanaf de conceptie. Dit betekent dat het onmogelijk is enige vorm van onderzoek op embryo’s te accepteren. Experimenten zouden alleen gedaan mogen worden op stamcellen uit bloed van navelstrengen. Hij denkt dat wetenschappers zich niets aantrekken van de spirituele wetten en dat ze geleid moeten worden door mensen die dat wel zijn.

Pater O’Reilly
Thumbnail

Mijn naam is Áron Sárallyai. Ik ben 23 jaar oud en een student aan de universiteit. Ik ben geboren met een erfelijke primaire immuundeficiëntie, die gedurende mijn hele leven vele moeilijke ziekten heeft veroorzaakt. Mijn gezondheidstoestand verslechterde alsmaar tijdens de afgelopen paar jaar en werd uiteindelijk heel ernstig. De enige behandeling die heeft geholpen, is stamceltherapie geweest. Ik heb stamcellen gekregen van een volwassen donor uit het buitenland, die ik enorm dankbaar ben. Het proces was pijnloos voor ons beiden. Met de gedoneerde stamcellen kan mijn immuunsysteem hetzelfde functioneren als het immuunsysteem van de donor. Ik kreeg de kans om gezond te worden. Ik ondersteun stamceltherapie, maar alleen met volwassen vrijwilligers, omdat het ernstige aandoeningen kan genezen. Ik zou er echter bij iedereen op willen hameren om voorzichtig te zijn, omdat het geen wondermiddel is, maar met voldoende zorg en aandacht kan het veel mensen helpen.

Áron Sárallyai
Thumbnail

Sir Grant Cameron leidt een van de belangrijkste onderzoekteams van embryostamcellen. Hij is verontrust door wat hij ziet als een schaamteloze emotionele smeekbede van hen die tegen embryo-onderzoek zijn. Het is irrationeel om de menselijke morele status toe te schrijven aan iets dat slechts een bundel cellen is in een zeer vroeg stadium van zijn ontwikkeling. In mediaoptredens doet hij een beroep op een intelligent, rationeel debat. Hoe kunnen enkelen een behandeling voor zovelen ontzeggen? Hij vindt het immoreel om in de weg van zijn onderzoek te staan. Onderzoek dat genezing kan betekenen van vele slopende ziekten

Sir Grant Cameron
Thumbnail

Janice Fortune is haar hele leven al een ondernemer. Ze begint een bedrijf om menselijke stamcellen te produceren voor onderzoek en mogelijk klinisch gebruik. Ze geeft om zieke mensen en ze is zich bewust van ethische kwesties, maar haar eerste zorg gaat uit naar hoe ze een rendabel bedrijf kan leiden als de grote belofte van stamcellen nog 10 jaar op zich laat wachten. Als het ernaar uitziet dat embryo’s de snelste resultaten geven, dan zal ze die gebruiken. Als volwassen cellen er het beste uitzien, dan kiest ze voor die route.

Janice Fortune
Thumbnail

Ted Murdoch is 50 jaar en heeft een goede carrière. Hij staat dicht bij zijn familie en kijkt uit naar zijn pensionering.Maar bij hem is de ziekte van Parkinson geconstateerd en hij verliest nu al wat functionele vermogens. Deze ziekte maakt hem bang. Hij zal langzaam doodgaan en daarbij waarschijnlijk veel pijn bij zijn familie veroorzaken. Hij wil niemand tot last zijn. Hij heeft gehoord dat stamcellen een mogelijke behandeling bieden en hij gelooft dat het mensen zoals hemzelf kan redden. Hij wordt een grote aanhanger van embryo-stamcelonderzoek Samen moeten ze deze ziekte zeker kunnen overwinnen.

Ted Murdoch
Thumbnail

Amanda is een jonge celbiologe bij een leidend stamcelonderzoek instituut. Recent heeft de regering haar baas toestemming gegeven om gekloonde embryo’s te gebruiken die gemaakt zijn van een bloedmonster van een patiënt met Amyotrofe Lateraal Sclerose. Van deze embryo’s kunnen stamcellen genomen worden om een voorraad van cellen te maken die deze ziekte vertonen. Amanda heeft er een slecht gevoel over om deze cellen alleen maar voor onderzoek te maken. Ze is bezorgd dat non-conformistische wetenschappers de resultaten kunnen gebruiken om te proberen baby’s te klonen. Het project is speculatief, maar het kan echte doorbraken bereiken in het begrijpen van een afschuwelijke ziekte. Ze worstelt ermee om uit te vinden waar ze staat.

Amanda Prentice
Thumbnail

Zed is transhumanist. Voor hem is een regeneratief medicijn met stamcellen slechts een korte termijn doel. Hij voorziet een samenvallen van genetica, stamcel-, hersenen-, cybernetisch en nano-technologisch onderzoek dat permanente menselijke genetische veranderingen zal geven en nog veel meer.
Al dit elimineert niet alleen genetische zieken maar maakt ook verbeteringen mogelijk. We kunnen onze intelligentie verbreden, onze zintuiglijk vermogen vergroten, ons uithoudingsvermogen verhogen en het verouderingsproces overwinnen. Hij minacht onze huidige religieuze en ethische kortzichtigheid. We zouden ons menselijk lot in onze eigen handen moeten nemen. Alle regelgeving riskeert dat we ons die toekomst ontzeggen.

Zed Omega
Thumbnail

Dr. Shanon Taylor is een neurochirurg en ziet vaak patiënten die verlamd zijn geraakt als gevolg van ernstig letsel aan hun ruggenmerg. Ze houdt zich op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en wil graag de laatste technologieën uitproberen, maar ze maakt zich er zorgen over dat stamcellen vaak als wondermiddel worden gepresenteerd. Ze voelt zich soms onder druk gezet door patiënten en hun families om stamceltransplantaties uit te voeren, ongeacht het risico. Ze weet echter dat dergelijke behandelingen niet grondig zijn getest en dat er pas net wordt begonnen met klinische onderzoeken. Ze is niet bereid om stamcellen te gebruiken voordat er een veilige en effectieve behandeling beschikbaar is, maar ze vreest dat wanhopige patiënten zich tot gewetenloze mensen zullen wenden die hen mogelijk uitbuiten omwille van het geld, ondanks de gezondheidsrisico's.

Dr. Sharon Taylor

INFO CARDSISSUE CARDS

Een groot potentieel

Als de kracht van stamcellen uit embryo’s benut kan worden en we worden niet tegengehouden door tegenstanders, dan hebben we een potentieel in handen om een heleboel ziekten te behandelen die nu ongeneeslijk zijn.

Leven

Wanneer begint een menselijk leven?

Wat is een embryo?

Welke status moeten we geven aan een embryo van 14 dagen oud:
• slechts een bundeltje met cellen;
• een mogelijk mens of mens in ontwikkeling;
• volledig mens?

Rechtvaardiging van onderzoek

Rechtvaardigt het vooruitzicht dat terminale ziekten behandeld kunnen worden het gebruik van menselijke embryo’s voor stamcelonderzoek?

Een ethische ruil

Is stamcelonderzoek op embryo’s verkeerd omdat het onacceptabel is een nieuw leven te vernietigen om een het leven van een ziek persoon te redden?

De morele waarden van wie?

Zouden we zelf mogen beslissen in wat voor wereld we willen leven en niet gebonden zijn aan vroegere morele waarden?

Wetenschap en menselijke waarden

Moeten we voorzichtig zijn geen diepgewortelde menselijke waarden op te geven door de druk van wettenschappelijke innovaties?

Welk gebruik van embryo’s is gerechtvaardigd?

Is het verkeerd om embryo’s alleen maar voor stamcelonderzoek te maken, maar is het oké om het overschot aan embryo’s van IVF of embryoselectie te gebruiken die anders toch vernietigd waren?

Reserveonderdelen machines?

Als we embryo’s creëren alleen maar om ze te gebruiken als bron voor stamcellen, gebruiken we embryo’s dan als een hulpmiddel voor reserveonderdelen?

Andere kwesties gerela-teerd aan zwangerschap

Zouden we IVF (in vitro fertilisatie, of “testbuis-baby’s”) of PGD (selecteren van embryo’s om ernstige genetische ziekten te voorkomen) moeten toestaan?

Een glibberige weg?

Brengt het creëren en het gebruiken van gekloonde embryo’s ons dichter bij het creëren van gekloonde menselijke baby’s?

Eén stap tegelijk?

Zouden we onderzoek met gekloonde embryo’s alleen moeten doen nadat we de mogelijkheden van stamcellen uit reserve IVF embryo’s en volwassen weefsel grondig onderzocht hebben?

Welke morele grenzen moet wetenschap hebben?

Moeten we wetenschap aan morele grenzen houden en alleen niet-embryonale stamcelwetenschap goedkeuren? Genereren we dan ook nog alle verwachte voordelen van stamcellen?

De grenzen van embryo-onderzoek en abortus

Zijn de limieten van 14 dagen op embryo-onderzoek en van 24 weken van abortus gebaseerd op wetenschap, morele verschillen of zijn het slechts willekeurig wettelijke grenzen?

Het gebruik van wetenschap beperken

Er is een verbod op menselijk klonen door de VN voorgesteld. Zou de maatschappij een beperking van bepaald gebruik van wetenschap moeten nastreven? Of zal het altijd gedaan worden, als het gedaan kan worden?

Wie zou erbij betrokken moeten zijn?

Wie zou betrokken moeten zijn bij de ontwikkeling van stamceltechnologieën en stamcelbehandelingen – regeringen, particuliere bedrijven, stichtingen of kartels?

Andere doeleinden voor het geld

Zou het geld dat bestemd is voor alle stamcelonderzoeken toegekend moeten worden aan het budget van ontwikkelingshulp om de basisgezondheidszorg in arme landen te verbeteren?

Effecten op ontwikkelingslanden

Zullen deze technologieën de kloof tussen arm en rijk in de wereld kleiner of groter maken?

Stamcelonderzoek gaat niet alleen over embryo’s

Als alle fondsen voor stamcelonderzoek weggehaald worden, dan kan dat een stop op onderzoek van volwassen stamcellen in beenmerg-transplantaties voor leukemie betekenen.

Verwachtingen wekken

Wekken we onjuiste verwachtingen over genezing van mensen die lijden aan degeneratieve ziekten?

Embryo onderzoek en de kwaliteit van leven

In hoeverre is het gerechtvaardigd dat we controversieel onderzoek met embryo’s doen om een ouder wordende bevolking langer te laten leven? Wat als de kwaliteit van leven op een hoge leeftijd niet veel verbeterd kan worden?

Accepteren dat we allemaal een keer dood gaan

Zit er uiteindelijk een grens aan medisch onderzoek? Is er een punt waar we onze sterfelijkheid en de realiteit van lijden moeten accepteren?

Een vraag van democratie

Hoe democratisch is het maken van beleid over deze kwesties en hoe democratisch zou het moeten zijn?

De rol van de maatschappij

Zelfs in de geneeskunde is het niet aan de onderzoekers om de regels te maken zodat ze hun doel kunnen halen. De maatschappij heeft een recht te zeggen wat wel en wat niet onderzocht kan worden.

Wie moet betalen?

Stamcelonderzoek heeft grote potentie om ernstige aandoeningen te behandelen. Maar waar moet de financiering voor belangrijke research vandaan komen? Wie moet het dure proces van patiënt-specifieke stamcellen maken en gespecialiseerde cellen voor behandeling van aandoeningen betalen?

Welke voorschriften hebben we nodig?

Geïnduceerde pluripotente stamcellen (induced pluripotent stem cells: iPS-cellen) kunnen mogelijk worden gebruikt om veel gekloonde baby's te maken op basis van de cellen van een volwassene. Welke voorschriften moeten we opstellen om te controleren hoe iPS-celonderzoek wordt ontwikkeld en toegepast? Hoe kunnen we wetgeving creëren voor toekomstige ontwikkelingen?

Is dit een politieke kwestie?

Als onderzoek strak wordt gecontroleerd door wetten en voorschriften, bestaat er dan het risico dat wetenschap teveel een politieke kwestie wordt? Hoe groot moet de invloed zijn van niet-specialistische politieke lobbyisten?

Wat zijn stamcellen?

Stamcellen zijn de voornaamste cellen van het menselijk lichaam. Ze zijn in staat om zichzelf te kopiëren, of andere typen cellen te produceren.

Stamcellen in embryo’s en volwassenen

In een embryo specialiseren de stamcellen zich langzaam om alle andere cellen van het lichaam te produceren. In volwassen weefsel zijn stamcellen om bepaalde lichaamscellen te regenereren gedurende een mensenleven.

Waar komen stamcellen vandaan?

Menselijke stamcellen zijn gehaald uit:
• Embryo’s
• Sommige volwassen weefsels (zoals beenmerg)
• Bloed van een navelstreng
• Vruchtwater

Opslag en gebruik van stamcellen

Onderzoekers zijn in staat stamcellen te isoleren en ze voor altijd in een laboratorium te bewaren. Ze kunnen sommige stamcellen opwekken en ze dan in andere soorten cellen veranderen (bijvoorbeeld, zenuw- of huidcel).

De voordelen van stamcellen

Stamcellen – of lichaamscellen ontleend van stamcellen – kunnen in staat zijn een degeneratieve ziekte te vertragen of zelfs te stoppen, beschadigd weefsel te repareren of brandwonden te genezen.

Wat zijn degeneratieve ziekten?

Degeneratieve ziekten kunnen mensen vanaf kind tot late leeftijd treffen. Bijv:
• ziekte van Parkinson
• diabetes
• taaislijmziekte
• multiple sclerose
• spierdystrofie
• leukemie
• hepatitis
• osteoporose (botontkalking)

De status van huidige onderzoeken

Onderzoek is nog in een vroeg stadium. Stamcellen zullen ooit ingezet kunnen worden bij celvervangende behandelingen, maar men weet nog niet hoe effectief dat zal zijn.

Stamcellen uit embryo’s

Stamcellen worden meestal uit embryo’s gehaald die zijn gecreëerd via in vitro fertilisatie. De cellen worden uit de embryo’s gehaald als ze ongeveer een week oud zijn; ze bevatten 30 tot 150 ongedifferentieerde cellen en zijn ongeveer 0,14 millimeter groot. Na dit proces worden de embryo’s vernietigd.

Van welke embryo’s komen de stamcellen?

De embryo’s die in onderzoeken gebruikt worden zijn het merendeel een overschot van klinische behandelingen als IVF. Soms worden ze speciaal voor onderzoeken gemaakt.

Overschot van embryo’s

Een overschot aan embryo’s via IVF ontstaat als er meer gemaakt zijn dan een echtpaar terug wil laten plaatsen. Momenteel zijn er honderdduizenden van dit soort embryo’s in Europa opgeslagen. Momenteel zijn er honderdduizenden van dit soort embryo’s in Europa voor vernietiging opgeslagen.

Volwassen stamcellen

Stamcellen worden in volwassen weefsel gevonden in het beenmerg en de hersenen. Het zijn er heel weinig en vaak zijn ze moeilijk te verkrijgen.

Grenzen aan volwassen stamcellen

Volwassen stamcellen produceren gewoonlijk maar een paar soorten cellen die gerelateerd zijn aan dat specifieke deel van het lichaam (bijv. beenmerg maakt verschillende soorten bloedcellen, maar geen levercellen).

De huidige grenzen van volwassen stamcellen overwinnen

Recente resultaten laten zien dat het wellicht mogelijk is om sommige volwassen stamcellen te veranderen in niet-gerelateerde cellen (bijv. beenmergcellen in zenuwcellen). Dit onderzoek is in een beginstadium.

Stamcellen uit het bloed van de navelstreng

Stamcellen worden ook gevonden in het bloed de navelstreng. Het zijn er meer dan volwassen cellen, gemakkelijker te verkrijgen en hebben waarschijnlijk minder risico op afstoting.

Bloed van de navelstreng opslaan

Als bloed van de navelstreng omgezet kan worden in andere celsoorten, dan kan het bevroren worden bij de geboorte en opgeslagen worden zodat het later beschikbaar is voor celbehandeling.

De 14 dagen limiet

Bij mensen nestelt het embryo zich ongeveer 7 dagen na de bevruchting in de baarmoeder, het tijdstip waarop de eerste stappen in de richting van differentiatie plaatsvinden. De eerste fasen van het zenuwstelsel verschijnen na 14 dagen. Dit is de wettelijke limiet voor onderzoek op embryo’s.

Redenen voor de 14 dagen limiet

Voor de limiet van 14 dagen kunnen embryo’s zich in tweelingen splitsen of op een natuurlijke manier de zwangerschap afbreken.

Verschillende landen, verschillende regels

Sommige EU-landen staan geen stamcelonderzoek op embryo’s toe. Sommige staan het toe op het overschot aan IVF-embryo’s. Groot-Brittannië staat toe dat er embryo’s gemaakt worden voor stamcelonderzoek, inclusief het creëren van gekloonde embryo’s.

Doel en proces van klonen

In Groot-Brittannië is het illegaal om een menselijke baby te klonen (reproductief klonen), maar is het wel legaal om een menselijke embryo te klonen en het te laten groeien tot maximaal 14 dagen met als doel stamcellen te maken (therapeutisch klonen). Het verschil zit in het doel, niet in het proces.

Hybride embryo's

Er kunnen menselijk-dierlijke hybride embryo's worden gemaakt door het genetisch materiaal van een dierlijk ei te verwijderen en het te vervangen door menselijk DNA. In 2008 kregen enkele onderzoekers in het Verenigd Koninkrijk toestemming om dit soort hybride embryo voor onderzoeksdoeleinden te maken.

Afwijzing verhinderen

Therapeutisch klonen is erop gericht dat het lichaam van de patiënt stopt met het afwijzen van stamcellen als onbekend weefsel. Dit gebeurt door cellen van een gekloonde embryo te nemen, dat gemaakt is van de eigen cellen van de patiënt.

Hoe therapeutisch klonen werkt

Bij therapeutisch klonen wordt een cel uit het lichaam van de patiënt gehaald en versmolten met een menselijke eicel waar het DNA uit gehaald is. Dit resulteert in een gekloonde embryo van de patiënt.

Abortus voor maatschappelijke of medische redenen

Week 24 is de grens van abortus voor maatschappelijke redenen. Abortus om medische redenen is tot het einde van de zwangerschap legaal (week 38-40).

Klonen en de Verenigde Naties

In 2004 mislukte een verbod van de Verenigde Naties op het klonen. Alle landen steunden een verbod op reproductief klonen, maar sommige wilde ook het onderzoek met gekloonde embryo’s verbieden. Andere landen staan dat toe.

Ontwikkeling van een foetus

De foetus ontwikkelt zijn hersenstructuur bij week 10. De limiet van een abortus is om maatschappelijke redenen week 24, als de foetus gaat reageren op licht, geluid en zintuiglijke oorzaken. De legale grens voor onderzoek op een embryo is echter 14 dagen.

Afstoting voorkomen door herprogrammering

Wetenschappers kunnen nu cellen manipuleren die uit huidcellen van volwassenen zijn weggenomen en deze in het laboratorium naar een embryonale staat terugzetten. Dit is een veel eenvoudigere en efficiëntere procedure dan klonen.

Het Rooms-katholiek standpunt

- Tegen: menselijk leven begint vanaf de ééncellige fase.
- Voor: volgens de ontwikkelingsbenadering van Sint Thomas van Aquino: God introduceert de menselijke ziel progressief in het embryo: de vegetatieve ziel, vervolgens de sensitieve ziel en tot slot de menselijke ziel.

Het Protestants standpunt

Het standpunt omvat een breed aantal meningen variërend van een totale oppositie tegen embryonaal stamcelonderzoek tot een standpunt vóór therapeutisch klonen.

Het Islamtisch standpunt

Volgens de Islamitische wet vindt het moment waarop een embryo een ziel ontvangt niet plaats voor de vierde maand van de zwangerschap. Embryonaal stamcelonderzoek is ethisch neutraal volgens de hoofdstroming van de Islamitische wet.

Register to download vote results of this PlayDecide game.Register